ਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਕਮਰੇ 'ਚ ਆਪਣੇ ਚੌਦਾਂ ਪੰਦਰਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਇਕ ਅੱਧ ਨੰਗੀ ਤੀਵੀਂ (ਵੇਸ਼ਿਆ) ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ 'ਚ ਲਈ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਦੋ ਹੋਰ ਤੀਵੀਆਂ ਦੂਜਿਆਂ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮਸਖ਼ਰੀ ਕਰਨ ਚ ਵਿਅਸਥ ਸਨ। ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਉਥੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਸਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆ ਰਹੇ ਰੌਲੇ ਰੱਪੇ ਤੋਂ ਚੇਤਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਚੱਕ ਕੇ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।
ਅਰਧ-ਹਨੇਰੇ 'ਚ ਇਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਘਮਾਸਾਨ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੁਟੇਰੇ ਵੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਜਨੂੰਨ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਸਰਦਾਰ ਪਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਜਾਂ ਇਸ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ ਕਿ ਹਾਰ ਜਾਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਲੜਦਿਆਂ-ਲੜਦਿਆਂ ਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਿੰਡ 'ਚ ਜਾ ਕੇ ਅਤੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਚ ਬੈਠੇ ਆਪਣੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਪਾਸੇ ਆਉਣ ਲਈ ਕਹਿ ਆਵੇ।
ਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਦੇ ਆਦਮੀ ਇਕ-ਇਕ, ਦੋ-ਦੋ ਕਰਕੇ ਮਰਦੇ ਜਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਡਿਗਦੇ ਰਹੇ। ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ 'ਚੋਂ ਵੀ ਤਿੰਨ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਅਤੇ ਇਕ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ । ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਜਦ ਸਾਰੇ ਢੇਰ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ :
“ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਮਸ਼ਾਲ ਲੈ ਆ। ਵੇਖਾਂ ਕਿ ਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਰਿਆਂ 'ਚ ਹੈ ਜਾਂ ਭੱਜ ਗਿਆ ?"
ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਆਦਮੀ ਕਮਰੇ ਅੰਦਰ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਤੀਵੀਆਂ ਆਪਣੇ ਨਗਨ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਲੁਕਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਮਸ਼ਾਲ ਲੈ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਜ਼ਖ਼ਮੀਆਂ ਅਤੇ ਮਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਮਸ਼ਾਲ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚ ਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ ਸੀ।
"ਜਾਓ, ਛੇਤੀ ਲੱਭੋ ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਲੇ ਕਿਤੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।" ਫੇਰ ਦੁਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਇਸ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਰੂਪ ਕੌਰ ਵੱਲ ਜਾ। ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਵੀਹ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸਿਓਂ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹੋਣਗੇ।"
"ਮੈਂ ਲੱਖਣ ਦੇ ਸਿਰ 'ਚੋਂ ਲਹੂ ਚੋਂਦਿਆਂ ਅਤੇ ਲੰਗੜਾਉਂਦਿਆਂ, ਭੱਜਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਹਾਲਤ 'ਚ ਉਹ ਕਿਤੇ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ।" ਇਕ ਸਿਪਾਹੀ ਬੋਲਿਆ।
"ਤਾਂ ਫੇਰ ਹਰ ਕਮਰੇ ਦੀ ਹਰ ਨੁੱਕਰ 'ਚ ਵੇਖੋ ਹਰ ਝਾੜੀ, ਹਰ ਪੱਥਰ ਦੇ ਓਹਲੇ ਪਿੱਛੇ ਵੇਖੋ ।"
ਉਸ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਕਮਰਿਆਂ 'ਚ ਜਾ ਜਾ ਕੇ ਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲੱਗੇ। ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਈਫਲ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੀ ਅਤੇ ਇਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ, ਤਿੰਨ ਫਾਇਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
