ਢਿੱਡ 'ਚ ਆਪਣਾ ਬਰਛਾ ਖੋਭਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਉਤਾਰਨ ਲੱਗਾ। ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਢੇਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਲੱਗ ਗਈ।
"ਇਹ ਕੱਛਾ ਵੀ।"
"ਕੱਛਾ ਵੀ ?"
"ਹਾਂ, ਕੱਛਾ ਵੀ।"
"ਜੇ.... ਜੇ ਤੁਸਾਂ ਮਾਰਨਾ ਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਤਰਾਂ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ ਕਿਉਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋ।" ਉਹ ਤਰਲੇ ਲੈਂਦਿਆਂ ਬੋਲਿਆ।
ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਬਦਜ਼ਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀ ਮਾਰਨ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਮੈਕਸਵੈਲ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਜਿਊਂਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਸਪੁਰਦ ਕਰਨਾ ਸੀ।
"ਇਸ ਵਰਦੀ ਨੂੰ ਅੱਗ 'ਚ ਪਾ ਕੇ ਸਾੜ ਦਿਓ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿਓ।" ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਨੇ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਸੁੱਖ ਦਾ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਉਹ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੰਨਾਂ 'ਚ ਫਰੰਗੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਬਿਗਲ ਅਤੇ ਫੇਰ ਤਿੰਨ ਬਿਗਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਈ। ਨਾਲ ਹੀ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼। ਪਹਾੜੀ ਉੱਪਰੋਂ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦੇ ਆ ਰਹੇ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੀ ।
ਅਤੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੁਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਆਉਂਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ। ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਲਈ ਉਹ ਭੁੱਲ ਹੀ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮੈਦਾਨ-ਏ ਜੰਗ 'ਚ ਖੜਾ ਹੈ। ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮਨ ਖਿੜ ਉੱਠਿਆ।
ਰੂਪ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ 'ਚ ਉੱਠਿਆ: ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਆਦਮੀ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਂ ਅਚੇਤ ਮਨ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੀ ਆਈ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗੀ, ਕਦੀ ਨਹੀਂ। ਫੇਰ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਲੱਖਣ ਸਿੰਘ 'ਤੇ ਪਈ। ਇਕ ਦੋ ਪਲ ਤਾਂ ਉਹ ਪਛਾਣ ਹੀ ਨਾ ਸਕੀ ਕਿ ਇਹ ਉਹੀ ਲੱਖਣ ਸਿੰਘ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਤੂੰ ਤੇ ਕੁੜੀਏ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾ ਤੋਂ ਵੀ ਕੀਮਤੀ ਅਤੇ ਹੂਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਖੂਬਸੂਰਤ ਏਂ । ਜੇ ਤੇਰੇ ਉਸ 'ਕੀਰਤ' ਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਭੋਗਾਂਗਾ ਅਤੇ ਫੇਰ ਆਪਣੇ ਆਦਮੀਆਂ ਵੱਲ ਸੁੱਟ ਦਿਆਂਗਾ...।
'ਕਿੰਨਾ ਭੱਦਾ ਅਤੇ ਕੋਝਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।' ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਹਕਾਰਤ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਰ ਲਈਆਂ। ਹਾਲੇ ਤਕ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਨੰਗਾ ਆਦਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਬੋਲੀ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾਓ ਇਸ ਹੈਵਾਨ ਨੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ।"
