

"ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੋਵੇ ਕਿ ਮੇਰੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਟੁਕੜੀ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਆਣ ਰਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਐਮਫੀਲਡ ਰਾਈਫਲਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਨੱਸਦੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੇ ਇਮਕਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।"
ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵੱਲੋਂ ਗੋਲੀਆਂ ਵਰ੍ਹਨ ਲੱਗੀਆਂ ਤਾਂ ਮੈਕਸਮੈਲ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਫਾਇਰ, ਫਾਇਰ, ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੋ।"
ਫਰੰਗੀ ਫੌਜ ਦੇ ਅਤੇ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਢਿੱਡ ਭਰਨੇ ਜਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਓਟ ਲੈਦਿਆਂ ਫਾਇਰ ਕਰਦਿਆਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲੱਗੇ।
"ਐਵੇਂ ਫਾਇਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਕਰੋ।" ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਬੋਲਿਆ।
ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਹੁਕਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਭਗੌੜੇ ਇਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੇ। ਕੀਰਤ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ ਉੱਪਰੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਨ ਲੱਗੇ।
ਮੈਕਸਵੈਲ ਅਤੇ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਗੌਹ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ। ਫੇਰ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਬੋਲਿਆ, "ਉਸ ਪਾਸੇ ਦੀ ਕੰਧ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਟੁੱਟੀ ਕੰਧ ਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਉੱਪਰੋਂ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।”
"ਠੀਕ ਏ।" ਮੈਕਸਵੈਲ ਨੇ ਹਾਮੀ ਭਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਕਸਵੈਲ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਕੇ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਤੋੜੇਦਾਰ ਬੰਦੂਕਾਂ ਅਤੇ ਰਾਈਫ਼ਲਾਂ ਫੜੀ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲੱਗੇ । ਰਾਈਫਲਾਂ ਤੇ ਬੰਦੂਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ 'ਤੇ ਸੰਗੀਨਾਂ ਫਿੱਟ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਹੁਕਮ ਸਿੰਘ ਵੀ ਇਸ ਪਾਸਿਓਂ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਸੀ । ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਪਰ ਇਕ ਗੋਲੀ ਚੱਲਣ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ 'ਚ ਦੁਬਾਰਾ ਬਰੂਦ ਭਰਨ 'ਚ ਜੋ ਦੇਰ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇਰੀ ਵਿਚਕਾਰ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਵੈਰੀ ਭਗੌੜਿਆਂ ਦੇ ਐਨੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਕਿ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਗੀਨਾਂ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ।
ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦੁਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਈਫਲਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜਾਈਆਂ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਆਪਣੇ ਮਿਆਨਾਂ 'ਚੋਂ ਕੱਢ ਲਈਆਂ। ਮੈਕਸਵੈਲ ਨੇ ਵੀ ਖੱਬੇ ਹੱਥ 'ਚ ਪਸਤੌਲ ਅਤੇ ਸੱਜੇ 'ਚ ਤਲਵਾਰ ਫੜ ਲਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਅਤੇ ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀ ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਦੁਸ਼ਮਣ 'ਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ। ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਗੀਨਾਂ ਫੜੀ ਮੈਕਸਵੈਲ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ। ਅੱਗਿਓਂ ਭਗੌੜਿਆਂ, ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਨੱਸ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ