ਦੁਪੱਟਾ, ਕਮਰਕੱਸੇ 'ਚ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਮੁੱਠ ਵਾਲੀ ਕਟਾਰ, ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਗਣ, ਗੱਲ ਵਿਚ ਸੁੱਚੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦਾ ਹਾਰ।
ਯੋਜਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜੀਨਤ ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ, ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਬਖ਼ਸ਼ ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ-ਖੱਬੇ ਚੱਲਣ ਲੱਗੇ। ਘੋੜੇ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਦਲੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਕੇ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਫੇਰ ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਜਲੂਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕੰਧ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਚੌੜੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਤੁਰਨ ਲੱਗਾ। ਇਸ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਛੇ ਘੋੜੇ ਨਾਲੋ ਨਾਲ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਰੂਪ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਪੈਦਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਜੀਨਤ ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਰੀ 'ਚ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦੀ ਰਹੀ।
ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਹ ਪੂਰਵ-ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਛੇ-ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਪਾਹੀ ਖੜੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਪਠਾਣ ਸਨ । ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ 'ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ' ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਗੂੰਜ ਉੱਠੇ। ਪਿੱਛੇ ਖੜੇ ਸਿਪਾਹੀ ਧੱਕੇ ਮਾਰਦਿਆਂ ਰੂਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਲੱਗੇ।
ਰੂਪ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਕੁਝ ਘਬਰਾਈ। ਸਿਰ 'ਤੇ ਲਿਆ ਦੁਪੱਟਾ ਠੀਕ ਕੀਤਾ। ਸਾਰਿਆਂ ਵੱਲ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਫਤਿਹ ਬੁਲਾ ਕੇ ਝਿਜਕਦਿਆਂ-ਝਿਜਕਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਜਿਹੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦਾ ਸਾਰ ਇਹੀ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ । ਬਹਾਦਰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਮਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰ ਝਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਾਇਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਰਦਾ ਹੈ... ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੀ ਬਹਾਦਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ...।
ਆਪਣਾ ਭਾਸ਼ਣ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਫਤਿਹ ਬੁਲਾਈ ਤਾਂ ਇਕ ਵਾਰ ਫੇਰ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਨ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ।
ਰੂਪ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕੰਧ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ ਖੜੀਆਂ ਫਰੰਗੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਫਰੰਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਫਰੰਗੀ ਜਰਨੈਲ ਆਪਣੀ ਦੂਰਬੀਨ ਨਾਲ ਰੂਪ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਧ 'ਤੇ ਖੜੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਫ਼ਰੰਗੀਆਂ ਦੀ ਤੋਪ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ 'ਨਿਸ਼ਾਨੇ''ਤੇ ਪਿਆ ਇਕ ਗੋਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਫੇਰ ਕੇ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਇਕ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਂਦਿਆਂ ਇਸ ਲੜਾਈ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਿਆਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਥੱਲੇ ਖੜੀ ਫ਼ਰੰਗੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਮੰਤਵ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਫਤਹਿ ਕਰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ
