ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਕੁੱਤਾ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਤਾਂ ਲੈ ਗਿਆ ਪਰ ਗੁਲਬਾਨੋ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਕਮਾਲ ਖ਼ਾਂ ਨੇ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪ ਗੁਲਬਾਨੋ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਖ਼ੁਦਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਘੋੜ ਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਉਥੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਕਮਾਲ ਖਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਬੀਲੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਖੁਦਾ ਬਖ਼ਸ਼ 'ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਅਸਾਂ ਘੋੜੀ ਲੁਕਾ ਲਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿੱਖ ਫੌਜਾਂ ਇਸ ਪਾਸੇ ਭੇਜ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆ ਅਤੇ ਟੱਬਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਐਸੇ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਚਲੇ ਜਾਈਏ ਜਿੱਥੇ ਲਾਹੌਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਖਤਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।"
"ਵੇਖੋ ਰੱਬ ਦਾ ਭਾਣਾ," ਇਕ ਬੁੱਢਾ ਬੋਲਿਆ, "ਕੁਝ ਵਰ੍ਹੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਲੁੱਟਦੇ ਸਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਡੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਥਰ-ਥਰ ਕੰਬਦੇ ਸਨ, ਅੱਜ ਉਹ ਸਿਰ 'ਤੇ ਪੱਗ ਬੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਦਾਹੜੀਆਂ ਰੱਖ ਕੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਹਊਆ ਬਣ ਗਏ ਹਨ.... ।"
"ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੋ ਸੱਯਦ ਭਰਾ 'ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ' ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਲੈ ਕੇ 'ਘੋਲਯੱਈ ਕਬੀਲੇ ਵਾਲਿਆਂ' ਕੋਲ ਆਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਇਸਲਾਮ ਦਾ ਝੰਡਾ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਝੁਲਾਉਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ।" ਇਕ ਨੌਜਵਾਨ ਬੋਲਿਆ।
"ਤੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਦਰੁਸਤ ਆਖਿਆ। ਮੈਂ ਵੀ ਮਨਕੇੜੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸਾਂ, ਹਾਫਜ਼ ਅਲੀ ਬੇਗ ਕੋਲ ।" ਕਮਾਲ ਖ਼ਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵੱਲ ਤੱਕਦਿਆਂ ਆਖਿਆ।
ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਕਿਤੇ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਹੋਈ 'ਸਫੈਦ ਪਰੀ' ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਤੰਬੂ ਉਖਾੜੇ, ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਸਮਾਨ ਲੱਦਿਆ ਅਤੇ ਮਨਕੇੜੇ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਸੀਰੀ ਕਬੀਲਾ 'ਘੋਲਯੱਈ ਕਬੀਲੇ ਦੀ ਹੀ ਸ਼ਾਖ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਟਕ ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਕਾਬੁਲ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਅਜ਼ਾਦ ਇਲਾਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਖਰਾਜ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਲਾਨਾ ਰਕਮ ਦੇਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਲਾਹੌਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕੇ 'ਚ ਕੋਈ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਹਾਫਜ਼ ਅਲੀ ਖਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਖਰਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਭੇਜਿਆ। ਜਦ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ' ਸੱਯਦਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਲਬਾਨੋ ਤੇ ਸਫ਼ੈਦ ਪਰੀ ਵੀ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੋਂ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ। ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮੋਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਕ, ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੇਸ਼ਰਮੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਨਰਾਜ਼ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਇਹ ਰਾਹ ਲੱਭਿਆ ਕਿ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਲਾਇਆ
