ਜਾਏ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਖੁਦਾ ਬਖਸ਼ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਗੁਲਬਾਨੋ ਦੇ ਹੁਸਨ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਫਾਂ ਦੇ ਪੁਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੇ। ਕਿਸੇ ਕਵੀਸ਼ਰ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਦੀਆ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਲਿਖਵਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।

ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਮਨਕੇੜੇ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੁਆਲੇ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ । ਹਾਫਜ਼ ਅਲੀ ਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਜਿੱਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਬੜਾ ਮਾਣ ਸੀ। ਪਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜੰਗ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਨਾ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਜ਼ੀਨਾਮੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਖਰਾਜ, ਭਾਰੀ ਜਰਮਾਨੇ ਦੀ ਰਕਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੁਲਬਾਨੋ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਪਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁੱਲੀਆਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਵੱਲ ਪਰਤ ਪਿਆ।

ਮਨਕੇੜੇ ਤੋਂ ਲਾਹੌਰ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਲਬਾਨੋ ਆਪਣੇ ਇਕ ਤੰਬੂ 'ਚ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਕਦੀ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦੀ ਅਤੇ ਕਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਦੀ। ਕੀ ਸੋਚ ਮੁਚ ਮੈਂ ਐਨੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹਾਂ ਜਿੰਨਾ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ? ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਰਖੇਲਾਂ, ਕਈ ਬੇਗਮਾਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਜ ਮਹੱਲ ? ਉਸ ਨੇ ਮੋਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਤਥਾਕਥਿਤ 'ਮਾਵਾਂ' ਹੱਥੋਂ ਇੰਨਾ ਕੁਝ ਝੱਲਦੀ ਰਹੀ ਜੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਮੋਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸੌਂਕਣਾਂ? "ਐ ਪਰਵਰਦਗਾਰ । ਕੀ ਹੋਏਗਾ ਮੇਰਾ ?"

ਅਚਾਨਕ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਨੇ ਆ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਕ ਔਰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੰਬੂ ਦਾ ਪਰਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਜਦ ਉਹ ਔਰਤ ਅੰਦਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਗੁਲਬਾਨੋ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਇਕ ਅੱਧਖੜ ਤੀਵੀਂ ਸੀ, ਖ਼ੂਬ ਰੋਹਬਦਾਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜਵਾਨੀ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਸ ਨੇ ਅੰਦਰ ਆ ਕੇ ਗੁਲਬਾਨੋ ਵੱਲ ਗਹੁ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ, ਬੁੱਲ੍ਹ ਕੁਝ ਹਿੱਲੇ, ਪਰ ਕੁਝ ਬੋਲੀ ਨਹੀਂ।

"ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ। ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੋ।" ਗੁਲਬਾਨੋ ਉਸ ਵੱਲ ਗਹੁ ਨਾਲ ਵੇਖਦਿਆਂ ਅਤੇ ਪਛਾਣਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਿਆਂ ਬੋਲੀ।

"ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਾਏ ਵੀ ਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਪੁੱਤਰ। ਬੱਸ ਇਕ ਗੁਜ਼ਾਰਿਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ।" ਫੇਰ ਉਹ ਔਰਤ ਗੁਲ ਬਾਨੋ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, "ਤੁਹਾਡੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ? ਮੈਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ-ਚਰਾਗਾਹਾਂ 'ਤੇ ਮਤਰੇਈਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਿਤਾਏ ਤੁਹਾਡੇ ਔਖੇ ਦਿਨਾਂ ਬਾਰੇ।''

"ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ ? ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ?"