"ਮੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸਰਦਾਰ ਹੋਣਗੇ, ਮੂਲ ਰਾਜ ਆਪ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਸ਼ੁਜਾਹਬਾਦ ਦੀ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਉੱਥੇ ਜਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।"

ਫੇਰ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਵੱਲ ਹਮਦਰਦੀ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਜੁਦਾਈ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਪਸ 'ਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਅਵਸਰ ਦੇਣ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕੁਝ ਬਹਾਨਾ ਲਾ ਕੇ ਕਮਰੇ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।

ਹੁਣ ਰੂਪ ਅਤੇ ਕੀਰਤ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਸਨ। ਇਸ ਵਿਛੜਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਕਿਸੇ ਭਾਵੁਕਤਾ ਭਰੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਿਆਂ ਕੀਰਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਰ ਰੂਪ ਨਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਸਿਰ ਰੱਖ ਕੇ ਰੋਈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਹਵਾਂ 'ਚ ਘੱਟਿਆ। ਚਾਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਵੀ ਕੁਝ ਸੀ, ਜੋ ਰੂਪ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਕਿ ਉਹ ਇਕ ਸਧਾਰਨ ਜਿਹੀ ਕੁੜੀ ਨਹੀਂ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਇਕ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਉਸ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਸੀ ਜੋ ਰੂਪ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਉਹ ਦੋ ਕੁ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਵਧੀ ਅਤੇ ਕੀਰਤ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਘੁੱਟਦਿਆਂ ਬੋਲੀ :

"ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਇਹ ਮੇਲ ਆਖ਼ਰੀ ਹੋਵੇਗਾ।"

ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਵਤੀਰੇ 'ਚ ਸੂਖਮ ਜਿਹੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਪਰ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਾ ਆਇਆ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਤਸੱਲੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਭਾਵੁਕਤਾ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।

ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦੁਰਜਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ੁਜਾਹਬਾਦ ਵਲ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਤੇ ਰੂਪ ਕੌਰ ਮੁਲਤਾਨ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।

***

51

ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰੂਪ ਕੌਰ ਦੇ ਮੁਲਤਾਨ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਦੀਵਾਨ ਮੂਲ ਰਾਜ ਨੇ ਬੜੇ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ। ਰੂਪ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੀ ਪੋਤਰੀ ਮੰਨਦਿਆਂ ਪੂਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹੱਲਾਂ 'ਚ ਠਹਿਰਾਇਆ । ਰੂਪ ਕੌਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਪਹੁੰਚਣ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਫਰੰਗੀਆਂ ਨਾਲ ਆਏ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਦਸਤੇ ਮੂਲ ਰਾਜ ਨਾਲ ਆਣ ਮਿਲੇ। ਅਕਬਰ ਖਾਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਅਫ਼ਗਾਨਾਂ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਮਰ ਮਿਟਣ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਫਰੰਗੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਹਮਲੇ ਹੋਏ। ਪਰ ਹਰ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਪਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਹਾਰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਰਡ ਗਫ਼ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾ ਕੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਦਸ ਕੋਹ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ, ਬੰਬਈ, ਸਿੰਧ ਤੇ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਵਲੋਂ