ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਸੀ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਆਈ ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਿੰਦੀਆਂ ਬਹਿ ਸੋਚ ਦੁੜਾਈ ।
"ਗੋਰਿਆਂ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅੰਨ੍ਹੀ ਪਾਈ ।
ਕਹਿ ਕੁੱਤੇ, ਨੇ ਦੁਰਕਾਰਦੇ, ਨਿਤ ਸਾਨੂੰ ਭਾਈ ।
ਇਹਨਾਂ ਕਰਕੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਗਾਲੀ ਛਾਈ ।
ਇਹ ਖੱਲ ਅਸਾਡੀ ਲਾਂਹਵਦੇ ਪਏ ਵਾਂਗ ਕਸਾਈ ।
ਅੱਜ ਅੰਬਰ ਹੰਝੂ ਕੇਰਦਾ, ਧਰਤੀ ਕੁਰਲਾਈ ।
ਲਾਹ ਦੇਈਏ ਆਪਣੀ ਕੰਡ ਤੋਂ, ਇਹ ਛੱਟ ਪਰਾਈ ।"
ਫਿਰ ਬਹਿ ਕੇ ਦੇਸ਼-ਪੁਜਾਰੀਆਂ, ਇਹ ਮਤਾ ਪਕਾਇਆ ।
ਉਹਨਾਂ ਹੋਕਾ ਦਿੱਤਾ ਥਾਂ ਥਾਂ, ਅੰਬਰ ਗੁੰਜਾਇਆ ।
ਉਹਨਾਂ ਗ਼ਦਰ-ਪਾਰਟੀ ਥਾਪ ਕੇ, ਇਹ ਨਾਹਰਾ ਲਾਇਆ ।
"ਜੇ ਚਾਹੋ ਸਾਨੂੰ ਲੁਟਦਾ, ਨਾ ਰਹੇ ਪਰਾਇਆ ।
ਤਾਂ ਵੇਲਾ ਹੱਥ ਵਿਖਾਉਣ ਦਾ, ਹੈ ਨੇੜੇ ਆਇਆ ।"
"ਹਰ ਥਾਂ ਵੇਖੋ ਭਾਰਤੀ ਜਾਂਦੇ ਦੁਰਕਾਰੇ ।
ਇਹ ਗੋਰੇ ਫਨੀਅਰ ਵਾਂਗਰਾਂ, ਮਾਰਨ ਫੂੰਕਾਰੇ ।
ਪੀ ਪੀ ਕੇ ਰੱਤ ਕਿਸਾਨ ਦੀ, ਫਿਰਦੇ ਹੰਕਾਰੇ ।
ਇਹ ਇਜ਼ਤ ਲੁਟਣ ਦੇਸ਼ ਦੀ, ਪਾਪੀ ਹਤਿਆਰੇ ।
ਸੁਣ ਲੂੰ ਕੰਡੇ ਹੋ ਜਾਂਵਦੇ, ਉਹ ਕਰਦੇ ਕਾਰੇ ।"
ਇਉਂ ਉਠੇ ਸੂਰੇ ਨੀਂਦਰੋਂ, ਮਾਰਨ ਲਲਕਾਰੇ ।
ਉਹਨਾਂ ਬੈਠ ਸਲਾਹਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਦਾਅ ਸੋਚੇ ਸਾਰੇ ।
ਉਹ ਆਖਣ ਅਸੀਂ ਵਿਖਾਵਣੇ ਦੋ ਹੱਥ ਕਰਾਰੇ ।
ਉਹ ਤੁਰ ਪਏ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ, ਕਰਨੇ ਲਈ ਚਾਰੇ ।
ਉਹ ਚੀਰ ਸਮੁੰਦਰ ਆ ਗਏ, ਲਾ ਲੰਮੀ ਤਾਰੀ ।
ਉਹ ਸੁੱਤਾ ਦੇਸ਼ ਜਗਾਉਣ ਦੀ, ਵਾਹ ਲਾਵਣ ਸਾਰੀ ।
ਉਹ ਵਿੱਚ ਛਾਉਣੀਆਂ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸੁੱਟਣ ਚੰਗਿਆੜੀ ।
ਉਹ ਚੀਰਨ ਰਾਤਾਂ 'ਨ੍ਹੇਰੀਆਂ ਤੇ ਕਰਨ ਤਿਆਰੀ ।
ਉਹ ਸੁੰਘ ਸੁੰਘ ਤੁਰਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ, ਕਰ ਕੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ ।
ਉਹ ਦੇਣ ਸੁਨੇਹੜੇ, ਪਿੰਡ ਪਿੰਡ, ਬਣ ਦੇਸ਼-ਦੀਵਾਨੇ ।
ਉਹ ਬੰਬ ਬਣਾਉਂਦੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਵਿਚ ਅਸਲੇ-ਖਾਨੇ ।
ਉਹ ਘੁੰਮਣ ਜੰਗੀ-ਛਾਉਣੀਆਂ ਪਾ ਲੈਣ ਯਰਾਨੇ ।
ਉਹ ਆਖਣ ਉਠੋ ਹਿੰਦੀਓ, ਹੱਥ ਬੰਨ੍ਹੋ ਗਾਨੇ ।
ਉਹ ਝੁੱਲੇ ਵਾਂਗ ਹਨੇਰੀਆਂ, ਹੋ ਕੇ ਮਸਤਾਨੇ ।
ਉਹ ਆਖਣ ਵੈਰੀ ਮਾਰਨੇ, ਸਭ ਰੜੇ ਮੈਦਾਨੇ ।
ਇਉਂ ਗੂੰਜ ਗ਼ਦਰ ਦੀ ਉੱਠ ਕੇ, ਪਹੁੰਚੀ ਅਸਮਾਨੇ ।
ਫਿਰ ਬਹਿ ਕੇ ਇਕ ਦਿਨ ਸਾਰਿਆਂ, ਇਹ ਬਣਤ ਬਣਾਈ ।
ਹੁਣ ਵੇਲਾ ਨੇੜੇ ਪੁਜਿਆ, ਕਰ ਦੇਈਏ ਧਾਈ ।
ਤੇ ਕੱਠੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲੀਏ, ਇਹ ਗੱਲ ਪਕਾਈ ।
ਪਰ ਚੁਗ਼ਲੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਜਾ ਚੁਗਲੀ ਲਾਈ ।
ਝੱਟ ਛਾਪੇ ਮਾਰ ਫਰੰਗੀਆਂ, ਇਹ ਲਹਿਰ ਦਬਾਈ ।
ਇਉਂ ਰਹਿ ਗਈ ਸਾਰੀ ਯੋਜਨਾ, ਬਸ ਧਰੀ ਧਰਾਈ ।
ਫਿਰ ਅੱਗ-ਭਬੂਕਾ ਹੋ ਗਏ, ਗੋਰੇ ਜਰਵਾਣੇ ।
ਉਹ ਲੱਗੇ ਕਰਨ ਤਲਾਸ਼ੀਆਂ, ਸਭ ਲੱਭ ਟਿਕਾਣੇ ।
ਉਹ ਆਖਣ ਕਰ ਕੇ ਜਲਾਵਤਨ, ਪ੍ਰਦੇਸ ਪੁਚਾਣੇ ।
ਉਹ ਆਖਣ ਸਾਰੇ ਗ਼ਦਰੀਏ, ਫਾਂਸੀ ਲਟਕਾਣੇ ।
ਫਿਰ ਮਾਰ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਦੇਸ਼-ਭਗਤ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ,
ਕੁਝ ਡੱਕੇ ਕਾਲੀ ਕੋਠੜੀ, ਫਾਂਸੀ ਲਟਕਾਏ ।
ਪਰ ਨਾ ਸੂਰੇ ਮੌਤ ਤੋਂ, ਭੋਰਾ ਘਬਰਾਏ,
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਕਟਹਿਰੇ, ਬੋਲ ਕੇ, ਪਰਬਤ ਗੂੰਜਾਏ ।
ਜੋ ਲਾਈ ਚੁਵਾਤੀ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ, ਉਹ ਕੌਣ ਬੁਝਾਏ ।
ਉਹ ਕੌਣ ਜੋ ਫੜ ਕੇ ਬਿਜਲੀਆਂ, ਵਿੱਚ ਬੁਕਲ ਪਾਏ ।
ਉਹ ਖੜ ਕੇ ਜੱਜਾਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਇਉਂ ਉੱਚੀ ਬੋਲੇ ।
ਉਹਨਾਂ ਗੋਰੇ-ਸ਼ਾਹੀ ਪਾਪ ਦੇ, ਸਭ ਪੜਦੇ ਫੋਲੇ ।
"ਇਹ ਤਖਤ ਤੁਹਾਡਾ ਹਾਕਮੋਂ, ਪਿਆ ਹੇਠੋਂ ਡੋਲੇ ।
ਇਹ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਰੁੱਖੜਾ, ਹੁਣ ਖਾਵੇ ਝੋਲੇ ।
ਅਸਾਂ ਹੱਕ-ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਾਸਤੇ, ਲਹੂ-ਰੱਤੇ ਡੋਲ੍ਹੇ ।
ਤੁਸੀਂ ਕੀਕਰ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖਸੋ, ਇਹ ਅੱਗ-ਵਰੋਲੇ ।"
ਉਹਨਾਂ ਹੱਸ ਹੱਸ ਡਾਂਗਾਂ ਖਾਧੀਆਂ ਤੇ ਹੱਡ ਤੁੜਾਏ ।
ਉਹਨਾਂ ਮੰਨੀ ਈਨ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੀ, ਨਾ ਤਰਲੇ ਪਾਏ ।
ਉਹਨਾਂ ਹੀਰ-ਆਜ਼ਾਦੀ ਵਾਸਤੇ, ਜੀਵਨ ਹੀ ਲਾਏ ।
ਇਉਂ ਸਰੂਆਂ ਵਰਗੇ ਗੱਭਰੂ, ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਖਾਏ ।
ਉਮਰਾਂ ਜੇਲ੍ਹੀਂ ਲੰਘੀਆਂ, ਤੇ ਧੌਲੇ ਆਏ ।
ਉਹਨਾਂ ਪਾ ਕੇ ਖੂਨ ਸਰੀਰ ਦਾ, ਇਹ ਫੁੱਲ ਖਿੜਾਏ,
ਇਉਂ ਨੱਢੇ ਵਾਰ ਜਵਾਨੀਆਂ, ਬਾਬੇ ਅਖਵਾਏ ।
